दशैंको भान्सा स्वस्थ्यकर बनाउने तरिका

नेपालीको महान पर्व दशैं-तिहार नजिकिदै छ । दशैंको खास विशेषता भनेकै मिठोमसिनो खाने हो । हुन त अहिले मिठो मसिनो खान दशैं पर्खनुपर्ने वाध्यता छैन । यद्यपी दशैंसँग जोडिएर आउने स्वादिलो खानपानको कारण यो पर्व विशेष मानिन्छ ।

दशैं भन्नसाथ खसीको पक्कु खाने चाड मानिन्छ । घर-घरमा घोर्ले खसी ल्याएर बाँधेपछि मात्र कतिले दशैंको रौनक आएको ठान्छन् । त्यसो त खसी मात्र होइन, रागा, भैसी, कुखुरा, हाँस, सुँगुर सबैथरीका मासु यसबेलाको खास खान्की बन्छ । दशैंको मेसोमा नेपाली समाजले अत्याधिक माछामासु खपत गर्छ ।

तर, अर्को पाटोबाट कुरा गर्दा के भनिन्छ भने, खानपानकै कारण अहिले धेरैको शरीर रोग बनेको छ । शरीरले थेग्नेभन्दा बढी र अस्वस्थ्यकर खानपानले रोग निम्त्याउँछ । भनिन्छ नि, खान नपाएर भन्दा खान नजानेर धेरै मानिसको मृत्यु हुन्छ ।

हामी चाडपर्व, पूजा, धर्म-कर्म आदिमा पनि शुद्घ रहनबाट चुक्छौं । अशुद्ध पदार्थ प्रयोग गर्छौं, अशुद्घ कर्म गर्छौं र अशुद्घ नै खान्छौं । चाडपर्वमा सबै भन्दा बढी मांसाहार खानेकुरा खाने गरिन्छ । त्यस्तै, गुलियो, चिल्लो, नुनिलो, तारेका खानेकुरा, जंकफुड, कोल्डडि्रंक्स, पिरो तथा मदिराको सेवन गरिन्छ ।

यी सबैलाई मेडिकल तथा पोषण विज्ञानले रोगका खानीको रुपमा जान्ने गर्दछ । यस्ता रोग नै रोग लगाउने चिजहरु सेवन गरेपछि शरीरले थेग्ने कुरै भएन । शरीर रोगी बन्छ ।

चाडपर्वमा यी रोग लाग्ने सम्भावना उच्च हुन्छ 

–     पेट तथा पाचन प्रणालीका समस्याहरु, अल्सर, प्यांक्रियाटाइटिस, फूड पोइजनिङ्ग

–     मोटोपन, कोलेस्ट्रोल, कलेजो र मधुमेहका रोगहरू झनै बिग्रने

–        पिसाबका समस्याहरू, यु टि आई

–       मुटु तथा रक्तनलिका समस्या जस्तैः हृदयाघात, उच्चरक्तचाप, मस्तिष्कघात साथै यस्ले जन्माउने प्यारालाइसिस

–       स्नायू प्रणालीः मस्तिष्कघातले गर्दा पक्षघातहरू हुने, र चोटपटक वा दुर्घटना र यीनले हुने स्पाइनलकर्ड इन्जुरी

–     यूरिक एसिडको समस्या बल्झिने

–        ढाड दुख्ने वा नशा च्यापिने समस्या बल्झिने वा बढ्ने आदि

यी सबै खानपिन र जीवनशैलीसँग सम्बन्धित रोगहरु हुन् । यी रोगका साथै पटाखा आदिले तराई क्षेत्रमा वायु प्रदुषण बढेर हुने फोक्सोका समस्या तथा जल्ने समस्या पनि यो बेला बढ्न सक्छ ।

विभिन्न कारणहरुले एक जनालाई रोग वा समस्या आउँदा परिवारको उत्सव नै विग्रने मात्र होइन तनाव अनि शोकले भरिने गरेको पनि हामीले देखेका छौं । हामीले चाडपर्वका समयमा खानपिन तथा जीवनशैलीमा एकदमै बढी लापरवाही गर्ने हुनाले यी रोगहरू बढेका हुन् ।

त्यसैले अत्याधिक सेवन गर्ने अस्वस्थकर पदार्थ के हुन यसबारे जान्नुपर्छ । साथै, यस्तै कुनै गल्ती  गरेर आफ्नो स्वास्थ्य बिगारिरहेका त छैनौं । यसबारे पनि हेरौं, बुझौं र स्वस्थकर विकल्पहरु अपनाऔं ।

 

एक पटक पढ्नुहोस